Jeuk, uitslag of rode ogen na het zwemmen? Zo zit het met chloor

Uitslag na zwemmen in een zwembad, jeukende plekken of rode, prikkende ogen: veel zwemmers kennen het. Vaak krijgt chloor de schuld, maar dat verhaal is iets ingewikkelder. In dit artikel lees je wat er in het zwemwater gebeurt, wat je zelf kunt doen om klachten te beperken en wanneer je beter even de huisarts kunt bellen.

Belangrijk vooraf: dit artikel geeft algemene informatie en is geen medisch advies. Klachten kunnen allerlei oorzaken hebben. Houden ze aan of twijfel je, neem dan contact op met je huisarts.

Waarom zit er chloor in het zwembad?

Openbare zwembaden moeten het water schoon en veilig houden. Daarom wordt het water gefilterd en ontsmet, meestal met chloor. Chloor doodt bacteriën en andere ziekteverwekkers die zwemmers het water in brengen. Zonder ontsmetting zou een druk binnenbad binnen korte tijd onhygiënisch worden.

Dat geldt voor binnenzwembaden, maar ook voor de meeste openluchtzwembaden. Alleen natuurbaden en open water werken zonder toegevoegde chloor.

Is het chloor, of iets anders?

De bekende zwembadlucht is niet zozeer de geur van chloor zelf. Volgens het gezondheidsdepartement van de Amerikaanse staat Connecticut ontstaan zogeheten chlooramines wanneer chloor reageert met stoffen die zwemmers meebrengen, zoals zweet, urine, verzorgingsproducten en huidschilfers. Vooral één van die stoffen komt makkelijk in de lucht en geeft de sterke geur.

Diezelfde bron noemt chlooramines prikkelend voor huid, ogen, neus en keel. Een goed onderhouden zwembad heeft volgens de bron weinig of geen sterke chloorgeur. Ruikt een bad heel sterk naar chloor, dan zegt dat dus eerder iets over de hoeveelheid chlooramines dan over te veel chloor.

Dat betekent ook dat zwemmers zelf veel kunnen doen. Hoe minder zweet, lotion en andere stoffen in het water komen, hoe minder chlooramines er ontstaan.

Uitslag en jeuk na het zwemmen

Na het zwemmen kan je huid droog aanvoelen, trekken of jeuken. Water en zeep kunnen de huid uitdrogen, en een droge huid jeukt sneller. Thuisarts.nl noemt een droge huid als een van de mogelijke oorzaken van jeuk, net als bijvoorbeeld eczeem, netelroos of een allergie.

Heb je al eczeem of een gevoelige huid, dan kun je na het zwemmen meer last hebben. Ook kan iemand reageren op iets anders dan het water, zoals een nieuwe zonnebrand, douchegel of het wasmiddel van een handdoek. Welke oorzaak er bij jou speelt, kan alleen een arts beoordelen.

Zwemmersjeuk is iets anders

De term zwemmersjeuk wordt vaak gebruikt voor jeuk na het zwemmen in het algemeen, maar eigenlijk gaat het om iets specifieks. Volgens Zwemwater.nl ontstaat zwemmersjeuk door larven in zoet oppervlaktewater die de huid binnendringen. Het gaat dus om zwemmen in een meer, plas of rivier, niet om een gechloreerd zwembad. Je krijgt dan intens jeukende bultjes, die meestal binnen een paar dagen weer verdwijnen. Zwemwater.nl adviseert om je na het zwemmen in open water meteen af te spoelen onder de douche.

Zwem je in een natuurbad of ander open water, check dan vooraf de actuele zwemwaterkwaliteit op Zwemwater.nl.

Rode ogen van het zwembad

Rode of prikkende ogen na het zwemmen komen veel voor. De chlooramines in het water en de lucht boven het bad kunnen je ogen irriteren. Een goed passende zwembril is de simpelste oplossing: dan komt er nauwelijks zwemwater in je ogen.

Spoel na het zwemmen je gezicht af met gewoon kraanwater en wrijf niet in je ogen. Draag je contactlenzen, zwem dan liever met een zwembril over je lenzen of met een bril op sterkte. Thuisarts.nl schrijft dat een rood oog meestal niet iets ergs is. Bel wel direct de huisarts of de huisartsenpost als je oog ook pijn doet, als je minder ziet of als je niet meer tegen licht kunt.

Wat kun je zelf doen?

Je kunt veel klachten voorkomen of beperken met een paar eenvoudige gewoonten:

• Douche voor het zwemmen. Zo komen er minder zweet, make-up en lotion in het water, en ontstaan er minder chlooramines. In veel baden is dit ook een huisregel.
• Ga naar de wc voor je het water in gaat. Klinkt logisch, maar ook urine speelt een rol bij de vorming van chlooramines. Laat kinderen regelmatig even naar de wc gaan.
• Draag een zwembril. Dat scheelt veel bij rode, prikkende ogen.
• Spoel af na het zwemmen. Douche kort met lauw water. Thuisarts.nl adviseert bij jeuk om kort te douchen, niet heter dan 37 tot 38 graden, en zo min mogelijk zeep te gebruiken.
• Smeer je huid in. Een basiszalf of crème zonder geur kan helpen tegen een droge huid. Thuisarts.nl noemt dit als advies bij jeuk.
• Krab zo weinig mogelijk. Krabben maakt jeuk erger, zo staat ook op Thuisarts.nl.

Wanneer naar de huisarts?

De meeste klachten na het zwemmen zijn kort en gaan vanzelf over. Thuisarts.nl adviseert om je huisarts te bellen als je de adviezen opvolgt maar na een paar dagen nog steeds jeuk hebt, als je heel erge jeuk hebt of als je ook andere klachten hebt. Bij een rood oog met pijn, minder zien of last van licht bel je volgens Thuisarts.nl direct de huisarts of de huisartsenpost.

Krijg je bij elk zwembadbezoek dezelfde klachten, bespreek dat dan ook met je huisarts. Die kan kijken wat er speelt en wat je eraan kunt doen.

Wat doet het zwembad zelf?

Openbare zwembaden in Nederland moeten zich aan regels voor waterkwaliteit en hygiëne houden. Het water wordt gefilterd, ontsmet en regelmatig gemeten. Ook de ventilatie in de zwemhal speelt een rol: goede luchtverversing haalt een deel van de prikkelende stoffen uit de lucht boven het water.

Merk je dat het in een bad ongewoon sterk ruikt of dat veel bezoekers last hebben van hun ogen, meld dat dan bij de badmeester of de receptie. Zij kunnen het doorgeven aan de technische dienst.

Een ander zwembad proberen?

Niet elk zwembad voelt hetzelfde. De ventilatie in de hal, de drukte en het onderhoud verschillen per bad. Heb je in het ene bad steeds last van de lucht, dan kan een ander bad prettiger zijn. Via zwembad in de buurt vind je de baden om je heen, met een link naar de website van elk bad.

Veelgestelde vragen over jeuk en uitslag na het zwemmen

Kun je allergisch zijn voor chloor in het zwembad?

Klachten na het zwemmen kunnen veel oorzaken hebben, zoals een droge huid, eczeem of irritatie door stoffen in het water. Of er sprake is van een allergie kan alleen een arts beoordelen. Bespreek terugkerende klachten met je huisarts.

Waarom krijg ik rode ogen van het zwembad?

Stoffen die ontstaan als chloor reageert met zweet en urine van zwemmers, de zogeheten chlooramines, kunnen de ogen irriteren. Een zwembril helpt om dat te voorkomen.

Krijg je zwemmersjeuk in een zwembad?

Volgens Zwemwater.nl ontstaat zwemmersjeuk door larven in zoet oppervlaktewater, dus bij zwemmen in een meer, plas of rivier. In een gechloreerd zwembad kan je huid wel jeuken door uitdroging of irritatie.

Wat kun je doen tegen een droge huid na het zwemmen?

Douche kort met lauw water, gebruik weinig zeep en smeer je huid daarna in met een basiszalf of crème zonder geur. Houdt de jeuk na een paar dagen aan, bel dan je huisarts.